Brak wyników

DOSTAWA TOWARÓW W KRAJU

5 marca 2019

NR 87 (Marzec 2019)

Ustalenie proporcji z urzędem skarbowym

0 39

Prowadzę działalność gospodarcza i jestem zarejestrowana do VAT. Obecnie wystąpi u mnie sprzedaż zwolniona, niewielkie kwoty. Czy muszę ustalić z urzędem skarbowym proporcje do obliczenia VAT?

Odpowiedź

W przypadku rozpoczęcia sprzedaży mieszanej (opodatkowanej i zwolnionej) do obliczenia kwoty podatku naliczonego podlegającej odliczeniu od kwoty podatku należnego Czytelnik zobowiązany jest  przyjąć proporcję wyliczoną szacunkowo, według prognozy uzgodnionej z naczelnikiem urzędu skarbowego, w formie protokołu.

 

Uzasadnienie

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn.

 

  • odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług

  • towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

 

Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Powyższe wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających temu podatkowi. 

Należy zaznaczyć, że obowiązuje zasada niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego, które wyraża się tym, że jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas odliczenie jest prawnie dozwolone.

Natomiast, jeżeli dany towar lub usługa ma służyć czynnościom niedającym prawa do odliczenia podatku (niepodlegającym opodatkowaniu lub zwolnionym od podatku) w momencie dokonywania zakupu podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku. Zauważyć trzeba, zmiana przez podatnika planów co do wykorzystania towarów lub usługi, ma wpływ na jego prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z ich nabyciem. 

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy. 

Zgodnie art. 90 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. 

Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa powyżej, to  podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Proporcję tę, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo i określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. 

Do obrotu w celu ustalenia proporcji, nie wlicza się obrotu uzyskanego z dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych podatnika – używanych przez podatnika na potrzeby jego działalności. 

Nie wlicza się także obrotu uzyskanego z tytułu transakcji dotyczących: 

 

  1. pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych;

  2. usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.

 

Podatnicy, którzy w poprzednim roku podatkowym nie osiągnęli obrotu lub u których obrót ten w poprzednim roku podatkowym był niższy niż 30.000 zł, do obliczenia kwoty podatku naliczonego podlegającej odliczeniu od kwoty podatku należnego przyjmują proporcję wyliczoną szacunkowo, według prognozy uzgodnionej z naczelnikiem urzędu skarbowego, w formie protokołu. 

Uzgodnienia z naczelnikiem urzędu skarbowego, stosuje się również, gdy podatnik uzna, że w odniesieniu do niego kwota obrotu, o której mowa w tym przepisie, byłaby niereprezentatywna. Trzeba zauważyć, że przy ustalaniu proporcji do obrotu nie wlicza się kwoty podatku. 

W przypadku gdy określona proporcja : 

 

  1. przekroczyła 98% oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 500 zł – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100%;

  2. nie przekroczyła 2% – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%.

 

Po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego, z uwzględnieniem proporcji obliczonej dla zakończonego roku podatkowego. 

W przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15.000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów – w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15.000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania. 

Korekty tej, dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, za który dokonuje się korekty, a w przypadku zakończenia działalności gospodarczej – w deklaracji podatkowej za ostatni okres rozliczeniowy. 

Z przywołanych przepisów wynika, że gdy w trakcie roku podatnik dokonuje proporcjonalnego odliczenia podatku od zakupu służącego jednocześnie działalności opodatkowanej i zwolnionej według proporcji wstępnej obliczonej na podstawie obrotów roku poprzedniego, to po zakończeniu roku podatkowego jeszcze raz ustala proporcję, lecz już na podstawie obrotów rzeczywistych i na tej podstawie ostatecznie ustala kwotę podatku naliczonego, którą ma prawo odliczyć od zakupów związanych z działalnością mieszaną. 

Przepisy ustawy przewidują także szczególne przypadki, w których proporcja wstępna ustalana jest szacunkowo, jako prognoza, a nie na podstawie struktury sprzedaży. Dotyczy to przypadków, gdy w poprzednim roku podatkowym podatnik nie osiągnął obrotu lub u którego obrót w poprzednim roku podatkowym był niższy niż 30.000 zł, jak również, gdy podatnik uzna, że w odniesieniu do niego wyliczona kwota obrotu byłaby niereprezentatywna. 

W przypadku podatników, którzy rozpoczynają sprzedaż mieszaną, nie mogą ustalić ww. proporcji w sposób dowolny, lecz celem ustalenia kwoty podatku naliczonego podlegającej odliczeniu powinni przyjąć proporcję wstępną wyliczoną szacunkowo, według prognozy uzgodnionej z naczelnikiem urzędu skarbowego (w formie protokołu). 

W przypadku więc, gdy Czytelnik w poprzednim roku dokonywał tylko sprzedaży opodatkowanej, a w roku bieżącym wykonuje także czynności zwolnione od podatku, powinien ustalić proporcję z naczelnikiem urzędu skarbowego. 

 Zatem po uzgodnieniu prognozowanej proporcji z naczelnikiem urzędu skarbowego, Czytelnik w ciągu całego roku podatkowego, odliczy tylko taką część podatku naliczonego, jaka będzie odpowiadała tej proporcji. 

 

Ewidencja w deklaracjACH: VAT-7(19) nabycie towarów i usług zaliczanych u podatnika do środków trwałych – wartość netto w poz. 43, podatek naliczony poz.  44 nabycie towarów i usług pozostałych – wartość netto w poz. 45, podatek naliczony ( wg. wskaźnika proporcji) w poz. 46.

 

Paulina Matuszewska

Podstawa prawna: art. 86, art. 90 ustawy o podatku od towarów i usług.

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem